İş hukukunda haklı nedenle fesih konusunda sınav ve pratik için ideal, kısa ve anlaşılır bir özet aşağıdadır:

HAKLI FESİH – ÖZET NOT (4857 sayılı İş Kanunu)

Haklı fesih, işçi veya işverene iş sözleşmesini derhal (bildirim süresi olmadan) sona erdirme hakkı veren istisnai bir durumdur.

Haklı fesih → derhal, ihbarsız, önemli sonuçlar doğurur.

 

​

​

 

 

1. İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKLARI

(4857 m.24)

 A. Sağlık Nedenleri (m.24/I)

• İşin yürütülmesi işçinin sağlığı veya yaşamı için tehlikeliyse

• İşçinin sürekli birlikte çalıştığı başka bir işçi bulaşıcı hastalığa yakalanmışsa
  ➡ İşçi haklı nedenle fesheder → Kıdem tazminatı alır.

B. Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık (m.24/II)

Bu grup en geniş ve en çok uygulanan sebeplerdir. Örnekler:

• Ücretin zamanında ödenmemesi

• Eksik veya geç ödeme

• Fazla mesainin ödenmemesi

• İşverenin işçiyi aldatması

• İşverenin, işçiye veya aile üyelerine hakaret, tehdit, cinsel taciz

• İşçinin onurunu kıran davranışlar

• Kanuna aykırı ağır iş yükü verilmesi

• İşçinin onayına aykırı çalışmanın esaslı şekilde değiştirilmesi

➡ Kıdem tazminatı alınır.

 Fesih hakkı 6 iş günü içinde kullanılmalıdır.
(Olay öğrenildikten sonra)

 C. Zorlayıcı Sebepler (m.24/III)

• İşyerinde 1 haftadan fazla süreyle çalışmayı durduran dışsal bir olay
  (Deprem, sel, yangın, genel afet vb.)

➡ İşçi fesheder → Kıdem tazminatı alır.

​

 2. İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKLARI

(4857 m.25)

A. Sağlık Nedenleri (m.25/I)

• İşçinin hastalığı → rapor süresi +6 hafta aşılırsa işveren feshedebilir.
  ➡ Kıdem tazminatı ödenir.

B. Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık (m.25/II)

Örnekler:

• İşçinin işverene veya iş arkadaşlarına hakaret, tehdit, saldırı

• Hırsızlık, sahtecilik, güven kötüye kullanma

• İşverenin güvenini kötüye kullanma

• İşe özürsüz devamsızlık (2 gün üst üste / 3 gün ayda / 1 ayda 2 pazar ertesi)

• İşvereni zarara uğratma

• Alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında işyeri

➡ Kıdem tazminatı ödenmez.

 C. Zorlayıcı Sebepler (m.25/III)

• İşçiyi 1 haftanız çalışamaz durumda bırakan zorlayıcı neden

➡ Kıdem tazminatı ödenir.

 D. Tutukluluk / Gözaltı (m.25/IV)

• İşçi tutuklu olup devamsızlık m. 17'deki ihbar sürelerini aşarsa

➡ İşveren feshedebilir → Kıdem tazminatı yoktur.

​

HAKLI FESİH–SONUÇLAR

İşçi haklı feshederse:

• ✓ Kıdem tazminatı alır

• ✗ İhbar tazminatı alamaz

• ✓ Kullanılmamış yıllık izin ücreti alır

• ✓ İşsizlik maaşı alabilir (ahlak–iyi niyet dışındaki sebepler)

İşveren haklı feshederse:

• ✗ Kıdem tazminatı (kural olarak) ödemez

• ✗ İhbar tazminatı ödemez

• ✓ İşçi sadece yıllık izin ücretini alır

🔸 Haklı Fesihte Usul

1. Olay veya neden öğrenildikten sonra 6 iş günü içinde yazılı fesih yapılmalı (m.26)

2. Fesih sebebi açık ve net yazılmalı

3. Deliller saklanmalı

4. İşverene/işçiye teslim/tebliğ edilmeli

​